Elektrikli Araç Şarj Modları: Mod 1, Mod 2, Mod 3 ve Mod 4 Nedir?

Şarj cihazı araştırırken ürün açıklamalarında ya da forumlarda sık sık “Mod 2 şarj cihazı”, “Mod 3 kablo” veya “Mod 4 hızlı şarj” gibi ifadelerle karşılaşırsınız. Soket tiplerinden farklı olan bu kavramlar, ilk bakışta kafa karıştırıcı görünür. Oysa mantığını bir kez anladığınızda hangi cihazın ne işe yaradığını, hangi kabloyu nerede kullanacağınızı ve evinize neden özel bir kurulum gerekip gerekmediğini çok daha kolay değerlendirirsiniz.

Bu rehberde elektrikli araç şarj modlarını, yani Mod 1, Mod 2, Mod 3 ve Mod 4'ün ne anlama geldiğini, aralarındaki farkları ve günlük kullanımda hangisinin size uygun olduğunu sade bir dille anlatıyoruz.

Şarj modu nedir? Soket tipiyle aynı şey mi?

Hayır. Soket tipi (Type 2, CCS2, CHAdeMO gibi) fişin ve soketin fiziksel şeklini anlatır. Şarj modu ise aracın elektriği nereden ve nasıl aldığını, yani şarj sırasında güvenlik ve iletişim işlevlerinin hangi ekipman tarafından üstlenildiğini tanımlar.

Şarj modları, elektrikli araç iletken şarj sistemleri için uluslararası standart olan IEC 61851-1 ile tanımlanır. Bu standarda göre dört şarj modu vardır. İlk üçü alternatif akım (AC), dördüncüsü doğru akım (DC) ile şarjı kapsar. Soket türlerini merak ediyorsanız Type 2, CCS2 ve CHAdeMO rehberimize göz atabilirsiniz.

Şarj modları bir bakışta

Mod 1: Neden kullanılmıyor?

Mod 1'de araç, herhangi bir kontrol veya iletişim ekipmanı olmadan doğrudan standart bir prize bağlanır. Araç ile priz arasında şarjın güvenli olup olmadığını denetleyen bir “aracı” yoktur. Bu nedenle Mod 1, elektrikli otomobiller için güvenli bir yöntem olarak kabul edilmez ve günümüz otomobillerinde pratikte kullanılmaz. Bu yöntem daha çok elektrikli bisiklet ve scooter gibi küçük araçların şarjında karşımıza çıkar.

Mod 2: Taşınabilir şarj cihazları

Mod 2'de araç yine bir prizden şarj edilir; ancak kablonun üzerinde kontrol ve koruma kutusu bulunur. Bu kutu, araçla iletişim kurarak şarjın ancak her şey uygun olduğunda başlamasını sağlar ve kaçak akım gibi durumlara karşı koruma sunar. Günlük dilde “taşınabilir şarj cihazı” dediğimiz ürünler bu moda girer.

Mod 2'nin avantajları

• Kurulum gerektirmez: Uygun bir topraklı veya sanayi tipi prize takıp kullanabilirsiniz.
• Taşınabilir: Yazlıkta, akraba evinde ya da iş yerinde aynı cihazı kullanabilirsiniz.
• Esneklik: Bazı modellerde akım veya güç seviyesi tesisata göre ayarlanabilir.

Nelere dikkat etmeli?

• Prizin topraklı olması ve hattın, saatlerce sürecek sürekli yükü kaldırabilecek durumda olması gerekir.
• Ev prizlerinde düşük güç seviyesi kullanılmalı, yüksek güç modları yalnızca buna uygun hat ve prizlerde tercih edilmelidir.
• İnce kesitli, topraksız veya makaralı ev tipi uzatma kabloları kullanılmamalıdır.

WiseCar'ın Mod 2 kategorisindeki taşınabilir cihazlarından WiseCar WTP1 3,5 kW sabit güçle çalışır ve standart topraklı ev prizleriyle kullanılmak üzere tasarlanmıştır. WiseCar WTP2, tek tuşla 3,5 kW (16A) ve 7,4 kW (32A) modları arasında geçiş yapmanızı sağlar. WiseCar WTP3 ise 3,5 kW, 7,4 kW, 11 kW ve 22 kW ayarlanabilir güç seçenekleri ve mobil uygulama desteği sunar; yüksek güç seçenekleri için üç fazlı tesisat gerekir.

Mod 3: Duvar tipi şarj cihazları (wallbox)

Mod 3'te araç, özel bir hatta sabit olarak kurulmuş bir şarj ünitesinden şarj edilir. Evlerde kullanılan wallbox'lar ve otoparklardaki AC şarj istasyonları bu moda girer. Kontrol, koruma ve araçla iletişim işlevlerini şarj ünitesinin kendisi üstlenir.

Mod 3'ün avantajları

• Kalıcı ve düzenli çözüm: Ayrı bir hat, uygun sigorta ve kaçak akım koruması ile kurulduğu için her gün aynı yerde şarj edenler için en düzenli yöntemdir.
• Yüksek AC güç: Tesisat ve araç uygunsa tek fazlıda 7,4 kW'a, üç fazlıda 11 kW veya 22 kW'a kadar şarj imkânı sunar.
• Akıllı özellikler: Mobil uygulama, kullanıcı yönetimi ve RFID kartlı erişim gibi özellikler çoğunlukla bu sınıftaki cihazlarda bulunur.

WiseCar'ın duvar tipi modellerinden WiseCar WTA3 11 kW ve 22 kW güç seçenekleri sunar. WiseCar WTL 22 kW AC şarj gücüne sahiptir; tek fazlı tesisatlar için WTL 7,4 kW Monofaze modeli de bulunur. Duvara montaj imkânı olmayan alanlar için WTL Standlı seçeneği değerlendirilebilir. Ortak otoparklarda yetkisiz kullanımı önlemenin yollarını RFID Kartlı Şarj Cihazı Nedir? rehberimizde anlattık.

“Mod 3 kablo” ne demek?

Bazı AC şarj noktalarında sabit bir kablo bulunmaz; yalnızca Type 2 soket vardır. Bu noktalarda, iki ucunda da Type 2 konnektör bulunan bir kabloyla aracınızı şarj ünitesine bağlarsınız. Bu kablolara genellikle “Mod 3 kablo” ya da “Type 2 – Type 2 şarj kablosu” denir. Bu kablonun üzerinde kontrol kutusu yoktur; çünkü kontrol işlevini şarj ünitesi üstlenir. Bu yüzden Mod 3 kablo bir prize takılarak kullanılamaz.

Bu kullanım için WiseCar 22 kW Tip-2 Şarj Kablosu, 32A trifaze kapasitesi ve 5 ile 8 metre uzunluk seçenekleriyle sunulur; kutusunda taşıma çantası bulunur. Aracın çekeceği güç yine şarj noktasının ve aracın dahili şarj ünitesinin sınırlarına bağlıdır.

Mod 4: DC hızlı şarj

Mod 4'te araç, doğru akım (DC) veren bir hızlı şarj istasyonuna bağlanır. Diğer modlardan temel farkı şudur: AC şarjda elektriği bataryanın kullanabileceği DC'ye aracın içindeki dahili şarj ünitesi çevirir. DC şarjda ise bu dönüşüm istasyonun içinde yapılır ve enerji doğrudan bataryaya aktarılır. Bu sayede şarj, aracın dahili şarj ünitesinin sınırına takılmadan çok daha yüksek güçlerde yapılabilir.

Mod 4 istasyonlarında kablo istasyona sabittir; Türkiye'de ve Avrupa'da yaygın soket CCS2'dir. Bu istasyonlar yüksek maliyetli, profesyonel altyapılar olduğu için genellikle yol üzerindeki şarj noktalarında, alışveriş merkezlerinde ve şarj ağlarının istasyonlarında bulunur. Ev kullanımında ise AC şarj, yani Mod 2 ve Mod 3 öne çıkar.

Hangi mod size uygun?

Birçok sürücü için ideal kurgu, evde bir Mod 3 wallbox ya da Mod 2 taşınabilir cihazla gece şarjı yapmak, uzun yolda ise Mod 4 istasyonlardan yararlanmaktır. Hangi gücün size uygun olduğunu belirlemek için Elektrikli Araç Şarj Cihazı Nasıl Seçilir? rehberimize göz atabilirsiniz.

Şarj hızını mod değil, zincirin en zayıf halkası belirler

Mod 2 veya Mod 3 fark etmeksizin AC şarjda gerçek şarj gücü; şarj cihazının gücü, tesisatın kaldırabileceği güç ve aracın dahili şarj ünitesinin kabul ettiği güçten en küçük olanıdır. Örneğin aracınız en fazla 11 kW AC şarj kabul ediyorsa, 22 kW'lık bir cihazla da yaklaşık 11 kW'ta şarj olur. Tek fazlı bir tesisatta ise üç fazlı güçlere ulaşılamaz. Şarj süresini kendi aracınıza göre hesaplamak için Elektrikli Araç Şarj Süresi Nasıl Hesaplanır? rehberimize bakabilirsiniz.

Kurulum ve güvenlik

Mod 3 cihazların kurulumu, şarj noktasına ayrı bir hat, uygun sigorta ve kaçak akım koruması gerektirir ve mutlaka yetkili bir elektrikçi tarafından yapılmalıdır. Hizmet verilen illerde WiseCar Şarj İstasyonu Montaj Hizmeti'nden yararlanabilirsiniz. Mod 2 cihazları prizden kullanacak olsanız bile hattın ve prizin durumunu bir elektrikçiye kontrol ettirmek en güvenli yoldur. Tek fazlı hatlarda taşınabilir cihazlar için düzenli ve korumalı bir şarj noktası oluşturmak isterseniz WiseCar Sigortalı 2+1 Kombinasyon Panosu (Monofaze)'nu inceleyebilirsiniz.

WiseCar şarj cihazlarında aşırı sıcaklık, aşırı akım, düşük ve aşırı voltaj, devre kesici, aşırı yükleme, kaçak akım ve IP65 su sızdırmazlık korumasından oluşan 8 katmanlı koruma sistemi bulunur.

Sık Sorulan Sorular

Mod 2 ile Mod 3 arasındaki temel fark nedir?

Mod 2'de araç bir prizden şarj edilir ve kontrol işlevi kablo üzerindeki kutudadır. Mod 3'te ise araç, özel bir hatta sabit kurulmuş bir şarj ünitesinden şarj edilir ve kontrol işlevini ünitenin kendisi üstlenir.

Mod 3 kabloyu ev prizine takabilir miyim?

Hayır. Mod 3 kablonun her iki ucunda Type 2 konnektör bulunur ve üzerinde kontrol kutusu yoktur; yalnızca Type 2 soketli bir şarj ünitesiyle kullanılır. Prizden şarj için Mod 2 taşınabilir bir şarj cihazı gerekir.

Mod 2 taşınabilir şarj cihazı evde günlük kullanım için yeterli mi?

Birçok kullanıcı için evet. Uygun ve topraklı bir hat üzerinden kullanıldığında taşınabilir cihazlarla gece boyunca şarj, günlük kullanım için çoğu zaman yeterlidir. Her gün aynı yerde şarj ediyor ve daha düzenli bir çözüm istiyorsanız Mod 3 duvar tipi cihaz daha uygun olabilir.

Evde Mod 4 DC şarj cihazı kurulabilir mi?

DC hızlı şarj istasyonları yüksek maliyetli ve yüksek güç gerektiren profesyonel altyapılardır. Ev kullanımında AC şarj, yani Mod 2 veya Mod 3 çok daha yaygın ve pratik bir çözümdür.

Şarj modu şarj hızını belirler mi?

Doğrudan değil. AC şarjda hızı; şarj cihazının gücü, tesisat ve aracın kabul ettiği AC gücün en küçüğü belirler. DC (Mod 4) şarj ise aracın dahili şarj ünitesini devre dışı bıraktığı için genellikle çok daha hızlıdır.

Sonuç

Şarj modları, aracınızın elektriği nereden ve hangi güvenlik ekipmanıyla aldığını anlatır. Mod 1 elektrikli otomobillerde kullanılmaz; Mod 2 taşınabilir cihazlarla prizden esnek şarj, Mod 3 duvar tipi cihazlarla kalıcı ve düzenli şarj, Mod 4 ise yolda DC hızlı şarj sunar. Kendi ihtiyacınıza uygun modu belirledikten sonra aracınızın kabul ettiği AC gücü ve tesisatınızı kontrol ederek doğru cihazı seçebilirsiniz.

Size uygun şarj çözümünü bulmak için WiseCar ürünlerine göz atabilir ya da 444 999 1 numaralı WiseCar Çağrı Merkezi'nden destek alabilirsiniz.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Şarj gücü ve uyumluluk; aracın modeline, dahili şarj ünitesine, şarj cihazına ve tesisata göre değişir. Elektrik tesisatı ile ilgili tüm müdahaleler yetkili bir elektrikçi tarafından yapılmalıdır.